Uw mening telt!

Een samenvatting van het antwoord op de vraag: Hoe komt het dat grote projecten altijd duurder uitvallen?", welke door de heer Velzing aan alle raadsleden is gegeven. Geachte collega raads- en commissieleden,
Ik doe u deze brief toekomen omdat ik u tot bezinning wil laten komen!

13-8-2010

“Bestuurders sjoemelen om hun zin door te drukken”

Hoe komt het dat grote projecten altijd duurder uitvallen?
Deze hoofdvraag werd beantwoord in het programma één vandaag van 5 augustus. De rode draad die door deze uitzending liep is dat bestuurders sjoemelen om hun zin door te drukken. Dit is een stevige conclusie maar deze komt voor
rekening van gerenommeerde personen zoals professor Heertje, onderzoeker Annema van de TU Delft en wethouder Duivesteijn uit Almere.

Een onderzoek van de TU Delft maakt duidelijk dat bij grote projecten de ambitie van bestuurders een belangrijke rol speelt. Vaak worden cijfers gemanipuleerd om de politieke zin van die bestuurders door te drijven. Volgens professor Heertje zijn de grote consultancy bureaus niet onafhankelijk, ze praten de bestuurders naar de mond om opdrachten te krijgen of een relatie met overheden te behouden. Bureaus spreken dit wel tegen maar toch niet erg stellig. Rapporten worden naar de opdrachtgever toe geschreven. Heertje heeft aan den lijve ondervonden dat zijn eigen rapport gemanipuleerd werd, reden waarom hij zich toen uit de betreffende commissie heeft teruggetrokken. Wethouder Duivesteijn van Almere is het met Heertje eens, externe bureaus zijn het met de opdrachtgever eens en praten opdrachtgevers naar de mond. Men wil bepaalde uitkomsten.

Volgens Heertje ligt de verantwoordelijkheid bij bestuurders, wethouders en gedeputeerden zijn niet in de wieg gelegd voor onderhandelingen op het niveau waarop dit met allerlei bedrijven gebeurd, ze zitten in een klimaat waarbij ze denken alles goed te doen, maar ze worden door private partijen voortdurend bij de neus genomen. Grote projecten die eenmaal in het beslissingstraject zitten moeten koste wat het kost doorgaan ook al wijzen de feiten een andere kant op.  Bestuurders maken andere afwegingen. In het onderzoek wordt duidelijk dat bestuurders vooral de positieve kant benadrukken en de risico’s proberen weg te moffelen. Gezien het feit dat de risico inventarisatie maar gestaag op gang komt en er nog heel wat valt te verbeteren aangaande het Atalanta project wijst ook in de richting dat risico’s lastig zijn en een bedreiging vormen voor het project om de planvorming niet in gevaar te brengen.

Annema zegt dat overheden gegevens, uitkomsten en rapporten manipuleert en trekt de conclusie dat de kosten van projecten worden onderschat en de baten van een project vaak worden overschat.

Hij legt de stelling voor:
“Politici horen wat ze willen horen en wat ze niet willen horen, horen ze ook niet”. De droom van politici en bestuurders zorgt ervoor dat de positieve signalen alleen nog maar worden opgevangen en men wordt blind voor de negatieve kanten wat dikwijls de harde feiten zijn. In dit kader wil ik u er ook opwijzen hoe belangrijk Twynstra en Gudde voor ons als raad is. In het kader van politici horen wat ze willen horen plaats ik de iets wat stupide uitspraak van wethouder Arends inzake zijn mening dat de raad nog maar eens moet heroverwegen of Twynstra Gudde wel een goede partner is voor de raad. Hierbij treed het scenario op dat de soms harde conclusies van T&G de ruwe droom van het college verstoort.

In de uitzending werd gesproken dat erin Gemeenteraden en Provinciale Staten een enorm gebrek aan kennis om dergelijke grote projecten te kunnen behappen. In dit kader is het ook goed dat wij ons laten bijstaan door T&G. Gemeenteraden gaan over het algemeen gemakkelijk overstag en gaan mee in het proces omdat ze denken dat het wel goed zal zijn. Er is onvoldoende kritische zin en er wordt niets geleerd. Controleurs van de macht (Gemeenteraad, Provinciale Staten en 2e Kamer) moeten beter opletten en meer mogelijkheden krijgen om onafhankelijk onderzoek te doen, zodat ze zelf zonder gekleurd beeld kunnen besluiten of projecten door kunnen gaan.

Mijn conclusie is na dit alles te hebben gehoord van deskundigen: Wees als gemeenteraadslid bewust van uw grote verantwoordelijkheid door het Atalanta project in deze vorm te laten doorgaan. Zoals de deskundigen in de uitzending aangeven. Wees ongelooflijk kritisch naar de initiatiefnemer om een objectief beeld te kunnen vormen. Heeft u zich wel eens afgevraagd waarop het hele dierentuin concept is gebaseerd? Wat voor onderzoek ligt eraan ten grondslag? Hoeveel bezoekers moet de dierentuin gaan halen, tegen welk prijs per kaartje? Heeft het college deze stukken overlegd aan de gemeenteraad? Heeft het college bij de besluitvorming in december 2008 gerept over de financiële positie van de dierentuin? Allemaal vragen die zeer relevant zijn om het Atalanta project te kunnen beoordelen op haalbaarheid, want er is toch geen gemeenteraadslid die een Atalanta project wil zonder dierentuin? In hoeverre verschijnt het syndroom dat er gestuurd wordt
met informatie om het project kost wat kost door te drukken? Aan uw om dit te beoordelen.

Houd daarbij de Yucatan bijeenkomst met dhr Bosma in uw achterhoofd die aangaf 4 miljoen winst per jaar te willen
realiseren om weer te kunnen investeren. Hierbij noemen hij een prijskaartje van 15 to 20 euro. Aan u de schone taak om uit te rekenen hoeveel bezoekers er naar Emmen moeten gaan komen. Is er iemand die zich afvraagt hoe realistisch dit is?  Tot slot wil ik u wijzen op de conclusie van Twynstra Gudde die aangeeft dat wij als raad niet kunnen beoordelen of het hele project financieel haalbaar is. Keep on dreaming of wordt wakker.

Met vriendelijk groet

Hendrikus Velzing
Raadslid Wakker Emmen